วันอาทิตย์ที่ 16 สิงหาคม 2569 ณ ศูนย์เรียนรู้สู่การปฏิบัติด้านเกษตรปลอดเผา ตำบลน้ำตก อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ได้มีการจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกปฏิบัติการ “การเพาะเลี้ยงไส้เดือนดินพันธุ์แอฟริกัน โดยใช้เศษเหลือทางการเกษตรเป็นวัสดุเลี้ยง” ภายใต้แนวทางการขับเคลื่อนกิจกรรมเกษตรปลอดการเผา และการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนจากเศษวัสดุทางการเกษตรในพื้นที่จังหวัดน่าน โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถนำเศษเหลือจากภาคการเกษตรมาใช้ประโยชน์ ลดการเผาในพื้นที่เกษตรกรรม และสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก จ่าสิบเอก คุณาสิน ยั่งยืน ตำแหน่งรองผู้บังคับการหมวดร้อย มณฑลทหารบกที่ 38 ช่วยราชการโครงการทหารพันธุ์ดีน่าน เป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้และสาธิตกระบวนการเพาะเลี้ยงไส้เดือนดินพันธุ์แอฟริกัน ตั้งแต่การเตรียมวัสดุเลี้ยง การใช้เศษเหลือทางการเกษตร การดูแลความชื้น การจัดการอาหาร การเก็บมูลไส้เดือน และการนำผลผลิตไปใช้ประโยชน์ทางการเกษตร โดยเน้นการฝึกปฏิบัติจริงเพื่อให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในระดับครัวเรือนและชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม
การดำเนินกิจกรรมได้รับความร่วมมือจากสถานีพัฒนาที่ดินน่าน และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน โดยมี นายนคร สอนสมฤทธิ์ เจ้าหน้าที่สถานีพัฒนาที่ดินน่าน และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกชัย ดวงใจ หัวหน้าโครงการจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน ร่วมดำเนินกิจกรรม ถ่ายทอดองค์ความรู้ และแลกเปลี่ยนแนวทางการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรร่วมกับสมาชิกเครือข่ายเกษตรปลอดการเผา จำนวน 30 ราย ณ ศูนย์เรียนรู้ชั่วคราวของ นายประดิษฐ์ ดวงมา บ้านพืชเจริญ หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำตก อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ภายในกิจกรรมมีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การปรับเปลี่ยนระบบการผลิตทางการเกษตร โดยมี นายทักษิน โนจักร กำนันตำบลน้ำตก อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ร่วมสนับสนุนการขับเคลื่อนกิจกรรมในพื้นที่ พร้อมทั้งมีการนำเสนอแนวทางการปรับเปลี่ยนจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวไปสู่ระบบเกษตรทางเลือกจาก ร้อยตรี พีระพงษ์ ปิยศทิพย์ เกษตรกรต้นแบบ ซึ่งประสบความสำเร็จจากการปรับเปลี่ยนพื้นที่มาปลูกฟักทอง สามารถสร้างรายได้มากกว่า 12,000 บาทต่อไร่ ภายในระยะเวลาประมาณ 120 วัน สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของการปรับระบบการผลิตที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และสามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้จริง
การเพาะเลี้ยงไส้เดือนดินโดยใช้เศษเหลือทางการเกษตรเป็นวัสดุเลี้ยง ถือเป็นแนวทางสำคัญในการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ในชุมชนให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยสามารถเปลี่ยนเศษวัสดุที่ถูกกำจัดด้วยการเผา ให้กลายเป็นมูลไส้เดือนและวัสดุบำรุงดินคุณภาพสูง ช่วยลดต้นทุนการใช้ปุ๋ยเคมี เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน และสนับสนุนระบบเกษตรปลอดภัย นอกจากนี้ยังเป็นกิจกรรมที่สามารถต่อยอดเป็นอาชีพเสริมและสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรในระดับครัวเรือนได้ กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนเครือข่ายเกษตรปลอดการเผาในจังหวัดน่าน เพื่อสนับสนุนการลดจุดความร้อน ลดปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และสร้างระบบการจัดการเศษเหลือวัสดุทางการเกษตรตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของเกษตรกร ชุมชน หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคีเครือข่ายในพื้นที่
โครงการได้รับการสนับสนุนการดำเนินงานโดย สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เพื่อส่งเสริมให้เกิดการนำองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ในพื้นที่จริง อันจะนำไปสู่การพัฒนาระบบเกษตรปลอดการเผา การเพิ่มรายได้ของเกษตรกร และการจัดการทรัพยากรทางการเกษตรอย่างคุ้มค่าและยั่งยืนในจังหวัดน่าน
Share this content:
About the Author
