วันที่ 9 สิงหาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำตก อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน เปิด “ศูนย์เรียนรู้สู่การปฏิบัติด้านเกษตรปลอดการเผา” เพื่อเป็นพื้นที่ต้นแบบในการถ่ายทอดองค์ความรู้และสาธิตการนำเศษเหลือวัสดุทางการเกษตรกลับมาใช้ประโยชน์ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน มุ่งลดการเผาในพื้นที่เกษตร ลดจุดความร้อน (Hot Spot) และลดปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ควบคู่กับการสร้างมูลค่าเพิ่มและลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรในชุมชน
พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก นายกฤษดา ฝั้นก้อ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำตก พร้อมด้วย นายทักษิน โนจักร กำนันตำบลน้ำตก นายวรชน มจินานนท์ รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านพืชเจริญ นายศักดิ์ดุลย์ คำสิทธิ สารวัตรกำนันตำบลน้ำตก นายประดิษฐ์ ดวงมา ผู้ใหญ่บ้านบ้านพืชเจริญ หมู่ที่ 1 และนายดนุภพ ศรีอักษร ผู้ใหญ่บ้านบ้านพืชมงคล หมู่ที่ 7 ตลอดจน นายนคร สอนสมฤทธิ์ เจ้าหน้าที่สถานีพัฒนาที่ดินน่าน และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกชัย ดวงใจ หัวหน้าโครงการจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน พร้อมสมาชิกเครือข่ายเกษตรปลอดการเผา จำนวน 30 ราย เข้าร่วมกิจกรรม ณ ศูนย์เรียนรู้ชั่วคราวของนายประดิษฐ์ ดวงมา บ้านพืชเจริญ หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำตก อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
ภายในศูนย์เรียนรู้มีการจัดฐานเรียนรู้และสาธิตการใช้ประโยชน์จากเศษเหลือวัสดุทางการเกษตรอย่างครบวงจร ได้แก่ การใช้เศษวัสดุทางการเกษตรเป็นวัสดุรองพื้นสำหรับเลี้ยงไก่และเป็ดพื้นเมือง การใช้เป็นวัสดุรองพื้นสำหรับเลี้ยงกบในบ่อดิน การใช้เป็นวัสดุให้สาหร่ายและพืชน้ำขนาดเล็กยึดเกาะสำหรับเลี้ยงหอยขมในตะกร้าในบ่อดิน การเพาะเห็ดตีนแรดโดยใช้วัสดุเศษเหลือทางการเกษตรแบบฝังดิน การใช้เศษวัสดุเพื่อปรับปรุงและบำรุงดิน และการทำน้ำหมักจากเศษเหลือทางการเกษตรโดยใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 และ พด.7 เพื่อส่งเสริมการหมุนเวียนทรัพยากรภายในระบบการผลิตและลดปริมาณวัสดุที่อาจถูกกำจัดด้วยการเผา
นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับ สถานการณ์โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ในกลุ่มผู้สูงอายุและประชาชนในพื้นที่ การปรับเปลี่ยนระบบการผลิตจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวสู่การปลูกฟักทองและพืชทางเลือก ตลอดจนปัญหาและแนวทางการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร เพื่อเชื่อมโยงมิติด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ เศรษฐกิจ และการประกอบอาชีพของประชาชนเข้ากับแนวทางการพัฒนาชุมชนเกษตรปลอดการเผาอย่างเป็นระบบ
การดำเนินงานครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ “การขยายผลเครือข่ายชุมชนด้านการจัดการวัสดุเศษเหลือทางการเกษตรเพื่อลดจุดความร้อน (Hot Spot) และฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ในจังหวัดน่าน” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โดยมุ่งพัฒนา “ศูนย์เรียนรู้สู่การปฏิบัติ” ภายใต้กรอบแนวคิด “เกษตรปลอดการเผา–เศรษฐกิจหมุนเวียน–ชุมชนยั่งยืน” ให้เป็นพื้นที่สาธิต ถ่ายทอดองค์ความรู้ และส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง ศูนย์เรียนรู้ดังกล่าวจึงเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยง งานวิจัย–หน่วยงานท้องถิ่น–ผู้นำชุมชน–เกษตรกร สู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ โดยมุ่งเปลี่ยน “เศษเหลือวัสดุทางการเกษตร” จากวัสดุที่อาจถูกเผาทิ้งให้เป็นทรัพยากรสำหรับการผลิตพืช ปศุสัตว์ และประมง ช่วยลดต้นทุน สร้างมูลค่าเพิ่มและรายได้ให้แก่ครัวเรือน พร้อมทั้งลดการเผา ลดจุดความร้อน และลดผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 อันจะนำไปสู่การสร้างระบบเกษตรกรรมและชุมชนที่มีความเข้มแข็งและยั่งยืนในจังหวัดน่านต่อไป
Share this content:
About the Author
